16 Mayıs 2008 Cuma

İlk Uçan İnsan: Hezarfen Ahmed Çelebi


17. yüzyılda yaşamış bir Türk bilgini. Uçuş ile alakalı projelerinden ve bilginliğinden dolayı halk arasında Hezarfen (bin fenli) denirdi("Hezar" sözcüğü Farsçadır ve "bin" anlamına gelir).

Tarihte ilk uçan insan olarak bilinir. Fakat günümüzdeki başta Dr. İlber Ortaylı olmak üzere bir takım alim kimseler bunu yalanlamışlardır. Lakin Ahmed Çelebi'nin uçtuğu hakkında tek kaynak: Evliya Çelebi'nin "Seyahatname" adlı ünlü eseridir. Ve o zamanlarda böyle olaylar Osmanlı Devleti tarafından arşivlenirdi ve belgelere dökülürdü. Ama öyle bir belge bulunmadı.

Uçuş hikayesine bakalım. Hezarfen Ahmed Çelebi, uçuş hakkında dişe dokunur çalışmalar yapmıştır. Ve uçuş deneyimini İsmail Cevheri'den ilham aldığı söylenir. 1632 yılında lodos bir havada Galata Kulesi'nin üstünde, takma kanata benzer bir alet ile dikilmişti. Millet orada toplanmış şaşkınlık içinde Hezarfene bakıyorlardı.

Hezarfen Ahmed Çelebi, Galata Kulesinden kendini bıraktı ve boğazı geçip Üsküdar'da yere kondu. Bu uçuş tam 6 kilometrelik bir uzunluktu.

Sarayburnu'ndaki Sinan Paşa Köşkünden olayı izleyen dönemin padişahı IV. Murad, bu olaya çok şaşırmıştı ve Ahmed Çelebi'yi yanına çağırtıp bir kese altın verdi. Başka bir rivayete göre de: "bu adem havf edilecek bir ademdir, ne isterse elinden gelür, böylelerin bekaası caiz değildir" diyerek onu Cezayir'e sürdürdü.

Bu olay Osmanlı Devletinde ve Avrupada yankı yapmıştı. Ve tarihteki nadir ve ilginç olaylardan biridir.

Hiç yorum yok: